Bağlamın Ana Fikri Sonuna Kadar Taşıması

Surelerin hemen hepsinde evrensel mesaj/mesajlar bulunur. (1) Genellikle bu mesajlardan biri, mevcut ana fikri bünyesinde taşır ve anlam bu eksen üzerinde ilerler. Surenin her ayeti, bu eksen etrafında döner. Başka bir ifade ile metnin inşa etmeye çalıştığı temel bir çerçeve vardır. Konular bu amaca uygun olarak seçilir ve dağılır. Ne …

Yazının Tamamı »

Kur’an Evrensel Bir Kitaptır

“Kur’an evrensel bir kitaptır.” denildiğinde kastedilen şey, genellikle onun ortaya koyduğu prensiplerin genel-geçer yasalar şeklinde her yüzyılda uygulanabilir olmasıdır. Vahyin rehberliğini kendisine şiar edinmiş biri, bu evrensel doğruları kendi dünyasında vazgeçilmez ilkelere dönüştürmek zorundadır. Önünü görebileceği şekilde hayatını bu prensiplerle donatmak, hesap verebileceğini düşünmek/bilmek insanın sorumluluklarını unutmamasına zemin hazırlar. Evrensel …

Yazının Tamamı »

Bağlamın Evrenselliği Dikkate Alması

Tefsir tarihi çok değerli çalışmalarla doludur. Kur’an’ın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayan ve her biri bir emek mahsulü bir hayli eser sayılabilir. Bu eserlerin kültür mirasımızın önemli bir bölümünü oluşturduğunu bilen herkes, bu eserlere ancak saygıyla yaklaşılabileceğini fark eder. Nitekim hakikat arayışının sürekliliği, bu emeklerin varlığı ile açığa çıkar. Arkası …

Yazının Tamamı »

Kişiye Yakîn Gelmesi Ne Anlama Gelir

Bir ayetin işlevsel olabilmesi için önce anlamın kendi içinde tutarlı olması sonra bu mananın sure bütününden onay alması gerekir. Ayetlerin doğru anlaşılmadan işlevsel olması asla mümkün değildir. Nitekim ayetin kendi içinde bir insicam yakalanmadan diğer ayetlerle ilgisinin kurulması da sakıncalıdır. Örneğin, “Sana şaşmaz ve kesin bilgi gelinceye kadar Rabbine ibadet …

Yazının Tamamı »

İbrahim (as)’in Yıldızlarla İmtihanı

Ayetlerin işlevselliği, ortaya çıkan yorumlama çabaları açısından akıl ve ahlak ölçülerini de aşmamalıdır. Konunun veya olayın pratik yönü; gerçek, işlevsel ve ahlakî anlamda insana, mümine yakışır, hayatın içinde ve tekrarlanabilir şekilde bulunmalı ve asla olağan özelliklerini kaybetmemelidir. Örneğin, “Sonra yıldızlara gözünü dikti ve ‘Ben kesinlikle (gönlümden) rahatsızım!’ dedi. Bunun üzerine …

Yazının Tamamı »

Dünya’nın Etrafından Eksilmesi

Kur’an tefsirinde İşlevselliğin pratik karşılığı/değeri, çoğunlukla muhataplarının zihninde nasıl yer edindiğiyle ilgilidir. Bu nedenle işlevselliğin etkili kılınması; her bir ayetin anlamının sure bütünüyle uyumunun sağlanmasına, ayetlerin kapsamının sure bağlamıyla tutarlı bir ilişki kurmasına, yani, ele alınan konunun öncelikle ilk muhatapları tarafından nasıl anlaşıldığının ortaya çıkarılmasına, bu da, bağlamın, indiği dönemin …

Yazının Tamamı »

İşlevselliğin Kapsam Oluşturmadaki Etkisi

Bağlamın gerçeklik yönünün onu işlevsel kıldığı ve dolayısıyla bunun edilgen unsurlarla mücadele etmesinin gereği açıktır. Buna göre ayetlerin üzerinde durduğu konunun pratik bir karşılığının, yani insan hayatında tezahür eden somut yanlarının bulunmasının anlamayı kolaylaştıracağı da bellidir. Nitekim nüzul sebeplerine duyulan ihtiyaç da buradan kaynaklanır. Anlam ile söz konusu olay arasında …

Yazının Tamamı »

Yeryüzü Ayetleri

-İhlas suresi örneği- İnsana aktif bir rol biçen surelerden biri de İhlâs suresidir. İlk bakışta haklı olarak sadece Allah’ın vasıflarının sayıldığı intibaını veren bu sure, aslında insan davranışlarına kattığı değerle anlam kazanır. Sure mealen şu şekildedir; “De ki: O, Allah’tır, bir tektir. Allah Samed’dir. Doğmamış ve doğurmamıştır. Hiçbir şey de …

Yazının Tamamı »

Kenâr-ı Dicle’de Bir Kurt Aşırsa Bir Koyunu

Kadın ne söyledi, Abbas, işitmedin mi demin? Yarın huzur-i İlâhide, kimseler, Ömer’in Şerîk-i haybeti olmaz, bugünlük olsa bile; Evet, hilâfeti yüklenmiyeydi vaktiyle. Kenâr-ı Dicle’de bir kurt aşırsa bir koyunu, Gelir de adl-i İlâhî sorar Ömer’den onu! Bir ihtiyar karı bî-kes kalır, Ömer mes’ûl! Yetîmi, girye-i hüsrân alır, Ömer mes’ûl! Bir …

Yazının Tamamı »

Aşırı Tepki Vermek Nifak Alâmetidir

“Rabbinizin bağışına ve takva sahipleri için hazırlanmış olup genişliği gökler ve yer kadar olan cennete koşun! O takva sahipleri ki, bollukta da darlıkta da Allah için harcarlar; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah da güzel davranışta bulunanları sever. Yine onlar ki, bir kötülük yaptıklarında, ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı hatırlayıp …

Yazının Tamamı »