Genel

Masumiyet

Duhâ suresinin “Ve yolunu kaybetmiş görüp seni doğru yola ulaştırmadı mı?” şeklinde meallendirilen 7. ayeti, Peygamber (sav)’in bir arayış içinde olduğu intibaını verir. Buna karşılık bazıları ayete “Seni, (şeriat hükümlerini) bilmezken, (nübüvvet nimeti ile şer’î) yola koymadı mı?” anlamı yükler. (1) Peygamber (sav)’in Risâlet’ten, yani vahiy almadan önce dahi olsa …

Yazının Tamamı »

Üç Kere İzin İstemek

Bağlam, okuma farklarını ortaya çıkarıp gidermelidir. Bilindiği gibi anlama ve beraberinde gelen tefsir/tevil çabaları beşeri yorumlama faaliyetleridir. Böyle olunca bu çabayı gösteren kişilerin indî tercihleri bazen fazlalık bazen de eksiklik olarak metne yansır. Bundan kaçınmak neredeyse imkânsızdır. Zaten meal bilindiği gibi orijinal metnin en yakın karşılığıdır. Yani hiçbir zaman metin …

Yazının Tamamı »

Haramda Artış Yakınlık Sebebiyle Olur

Zina haramdır. Bunu komşusuyla yapmak yüz kere haramdır. Hırsızlık haramdır. Dostunun malını çalmak bin kere haramdır. Kavga etmek haramdır. Bunu yaralamak ve öldürmeye teşebbüs şeklinde gerçekleştirmek milyon kere daha ağırdır. Rasulullah (sav) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Müslüman elinden ve dilinden Müslümanların selâmet buldukları kişidir. Mümin ise insanların canları ve malları …

Yazının Tamamı »

Bağlamın Ana Fikri Sonuna Kadar Taşıması

Surelerin hemen hepsinde evrensel mesaj/mesajlar bulunur. (1) Genellikle bu mesajlardan biri, mevcut ana fikri bünyesinde taşır ve anlam bu eksen üzerinde ilerler. Surenin her ayeti, bu eksen etrafında döner. Başka bir ifade ile metnin inşa etmeye çalıştığı temel bir çerçeve vardır. Konular bu amaca uygun olarak seçilir ve dağılır. Ne …

Yazının Tamamı »

Kur’an Evrensel Bir Kitaptır

“Kur’an evrensel bir kitaptır.” denildiğinde kastedilen şey, genellikle onun ortaya koyduğu prensiplerin genel-geçer yasalar şeklinde her yüzyılda uygulanabilir olmasıdır. Vahyin rehberliğini kendisine şiar edinmiş biri, bu evrensel doğruları kendi dünyasında vazgeçilmez ilkelere dönüştürmek zorundadır. Önünü görebileceği şekilde hayatını bu prensiplerle donatmak, hesap verebileceğini düşünmek/bilmek insanın sorumluluklarını unutmamasına zemin hazırlar. Evrensel …

Yazının Tamamı »

Bağlamın Evrenselliği Dikkate Alması

Tefsir tarihi çok değerli çalışmalarla doludur. Kur’an’ın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayan ve her biri bir emek mahsulü bir hayli eser sayılabilir. Bu eserlerin kültür mirasımızın önemli bir bölümünü oluşturduğunu bilen herkes, bu eserlere ancak saygıyla yaklaşılabileceğini fark eder. Nitekim hakikat arayışının sürekliliği, bu emeklerin varlığı ile açığa çıkar. Arkası …

Yazının Tamamı »

Kişiye Yakîn Gelmesi Ne Anlama Gelir

Bir ayetin işlevsel olabilmesi için önce anlamın kendi içinde tutarlı olması sonra bu mananın sure bütününden onay alması gerekir. Ayetlerin doğru anlaşılmadan işlevsel olması asla mümkün değildir. Nitekim ayetin kendi içinde bir insicam yakalanmadan diğer ayetlerle ilgisinin kurulması da sakıncalıdır. Örneğin, “Sana şaşmaz ve kesin bilgi gelinceye kadar Rabbine ibadet …

Yazının Tamamı »

İbrahim (as)’in Yıldızlarla İmtihanı

Ayetlerin işlevselliği, ortaya çıkan yorumlama çabaları açısından akıl ve ahlak ölçülerini de aşmamalıdır. Konunun veya olayın pratik yönü; gerçek, işlevsel ve ahlakî anlamda insana, mümine yakışır, hayatın içinde ve tekrarlanabilir şekilde bulunmalı ve asla olağan özelliklerini kaybetmemelidir. Örneğin, “Sonra yıldızlara gözünü dikti ve ‘Ben kesinlikle (gönlümden) rahatsızım!’ dedi. Bunun üzerine …

Yazının Tamamı »

Dünya’nın Etrafından Eksilmesi

Kur’an tefsirinde İşlevselliğin pratik karşılığı/değeri, çoğunlukla muhataplarının zihninde nasıl yer edindiğiyle ilgilidir. Bu nedenle işlevselliğin etkili kılınması; her bir ayetin anlamının sure bütünüyle uyumunun sağlanmasına, ayetlerin kapsamının sure bağlamıyla tutarlı bir ilişki kurmasına, yani, ele alınan konunun öncelikle ilk muhatapları tarafından nasıl anlaşıldığının ortaya çıkarılmasına, bu da, bağlamın, indiği dönemin …

Yazının Tamamı »